EBU HANÃŽFE'NÄ°N VASÄ°YYETÄ°

Kullanıcı DeÄŸerlendirmesi: / 5
ZayıfEn iyi 

Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla.

Ä°man; lisan ile ikrar, kalb ile tasdiktir. Sadece ikrar iman olmaz. Çünkü sadece ikrar iman olsaydı, bütün münafıkların mü'min olmaları gerekirdi. Keza sadece tasdik de iman olmaz. EÄŸer sadece tasdik îman olsaydı, bütün kitap ehlinin mü'min olması gerekirdi. Halbuki Allah; "Allah ÅŸahitlik eder ki, münafıklar yalancıdırlar."(el-Münafikun,1) ve "Kendilerine kitap verdiÄŸimiz kimseler Peygamberi oÄŸullarını tanır gibi tanırlar."(el-Bakara,146.) buyurmaktadır.

Ä°man artmaz ve eksilmez. Çünkü, imanın artması ancak küfrün azalmasıyla; eksilmesi de küfrün artmasıyla tasavvur olunabilir. Bir ÅŸahsın aynı durumda mü'min ve kâfir olması nasıl mümkün olur? Mü'min gerçekten iman eden, kâfir de gerçekten inkâr eden kimsedir. Ä°manda ÅŸüphe olmaz. Zira Yüce Allah "Onlar gerçekten mü'minlerdir."(el-Enfal,4.) ve "Onlar gerçekten kâfirlerdir."(en-Nisa,151.)buyurmaktadır. Hz. Muhammed'in ümmetinden âsi olan kimselerin hepsi gerçekten mü'min olup, kâfir deÄŸillerdir.

Amel imandan ayrı, iman da amelden ayrı ÅŸeylerdir. Mü'minin bir çok zaman bazı amellerden muaf tutulması bunun delilidir. Bu muaflık halinde mü'minden imanın gittiÄŸi söylenemez. Âdet gören bir kadın, namazdan muaftır. Fakat, ondan imanın kaldırıldığını, yahut imanın terkedilmesinin emredildiÄŸini söylemek caiz deÄŸildir. Åžâri' o kimseye "Orucu terket, sonra da kaza et," demiÅŸtir. Fakat "Ä°mam bırak, sonra kaza et," denilmesi caiz deÄŸildir. Fakirin zekât vermesi gerekmez, demek caizdir. Fakat fakirin iman etmesi gerekmez demek caiz deÄŸildir.

Hayrın ve ÅŸerrin takdiri Allah'tandır. EÄŸer bir kimse hayır ve ÅŸerrin takdirinin Allah'tan baÅŸkasından olduÄŸunu söylerse, o kimse Allah'ı inkâr ve tevhid inancını iptal etmiÅŸ olur.

Ameller; fariza, fazilet ve masiyet olmak üzere üç kısma ayrılır. Farizalar, Allah'ın emri, dilemesi, muhabbeti, rızası, kazası, kudreti, ilmi, muvaffak kılması, yaratması ve Levh-i Mahfûz'da yazması iledir. Fazilet (farz olmayan ameller) Allah'ın emri neticesi olan amel deÄŸildir. EÄŸer öyle olsaydı, fariza olurdu. Fakat fazilet olan ameller Allah'ın dilemesi, muhabbeti, rızası, kaderi, kazası, hükmü, ilmi,muvaffak kılması, yaratması ve Levh-i Mahfûz'da yazması neticesidir. Ma'siyet olan amel Allah'ın emri neticesi deÄŸildir, fakat Allah'ın muhabbeti, rızası ve muvaffak kılması olmaksızın; dilemesi, kazası, takdiri, hızlanı (yardıma ihtiyaç duyulduÄŸu anda yardımı kesmek), ilmi ve Levh-i Mahfûz'da yazması iledir.

Allah'ın ihtiyacı olmaksızın ArÅŸ üzerine istiva ve istikrarı vardır. Muhtaç olmaksızın arşı ve baÅŸkalarını muhafaza eder. EÄŸer Allah'ın ihtiyacı olsaydı, mahlûklar gibi âlemi icad ve tedbîre kadir olamazdı. Oturmak ve karar kılmaya muhtaç olsaydı, ArÅŸ'ın yaratılmasından önce Allah'ın nerede olduÄŸu sorusu ortaya çıkardı. Yüce Allah bundan münezzehtir.
Kur'ân, Allah-u Taâla'nın mahluk olmayan kelâmı, vahyi, tenzili, ilâhî zâtının aynı olmayan, zatından da ayrı düÅŸünülemeyen kelâm sıfatıdır. O, mushaflarda yazılı dille okunur, kalplerde yer tutmaksızın muhafaza edilir. Mürekkep, kâğıt ve yazıların hepsi mahlûktur. Zira bunlar kulların fiilleri sonucudur. Fakat Allah'ın kelâmı mahlûk deÄŸildir. Yazılar, harfler, kelimeler, iÅŸaretler kulların anlama ihtiyacından dolayı mânâya delalet eden ÅŸeylerdir. Allah'ın kelâmı zâtıyla kaim olup, mânâsı bu delalet edici ÅŸeylerle anlaşılır. Allah'ın kelâmının mahlûk olduÄŸunu söyleyen kimse kâfir olur. Allah-u' Taâla daima kendisine ibâdet edilendir. Kelâmı ise kendisinden ayrılmaksızın okunan, yazılan ve hıfzolunandır.

Peygamberimiz Hz. Muhammed'den sonra bu ümmetin en faziletlisi Ebû Bekr es-Sıddîk, sonra Ömer, sonra Osman, sonra da Ali'dir (Allah hepsinden razı olsun). "Ä°lk önce iman edenler, herkesi geçenlerdir. Allah'a yakın olanlar onlardır. Onlar Naîm cennetlerindedir."(el-Vakıa,10.) âyeti bu hususu ifade eder. ÖnceliÄŸi olan herkes daha faziletlidir. Onları her mü'min ve muttaki sever, buÄŸzedenler münafık ve kötü kimselerdir. Kullar amelleri, ikrarları ve marifetleri ile mahlûkturlar. Fail mahlûk olunca onun fiillerinin evleviyetle mahlûk olması gerekir.

Allah-u Taâla mahlûkatı âciz ve zayıf oldukları halde güçleri olmaksızın yaratmıştır. Onların yaratıcı ve rızıklandırıcısı "Sizi yaratan, sonra besleyen, sonra sizi öldüren, sonra dirilten Allah'tır."(er-Rum,40.) âyetine göre Allah-u Taâla'dır. Helâl kazanç ve helâlinden mal biriktirmek helâldir. Haramdan mal biriktirmek ise haramdır. Ä°nsanlar üç kısma ayrılır: Ä°manında samimi olan mü'min, küfründe direnen inkarcı kâfir ve nifakında sebat eden iki yüzlü münafık. Allah-u Taâla mü'mine ameli, kâfire imanı, münafığa da ihlası farz kılmıştır. "Ey insanlar; Rabbinizden korkun"(el-Hac,1.) âyetinde "Ey mü'minler, Allah'a itaat edin", "Ey kâfirler; Allah'a iman edin", "Ey münafıklar; ihlaslı ve samimi olun," mânâsı vardır.

Ä°stitaat (kulun fiili için gerekli güç) fiilden önce de sonra da deÄŸil, ancak fiille beraberdir. EÄŸer istitaat fiilden önce olsaydı, kul ihtiyacı anında Allah'tan müstaÄŸni olurdu. Bu ise "MüstaÄŸni olan Allah'tır. Sizler ise muhtaçsınız." (Muhammed,38.) âyetine muhalif olurdu. Ä°stitaatin fiilden sonra olması, fiilin takat ve istitaatsız meydana gelmesini gerektireceÄŸi için muhaldir.

Mestler üzerine meshetmek vârid olan hadîse göre caiz olup; mukim için bir gün bir gece, yolcu için üç gün üç gecedir. Hadîs, mütevatire yakın olduÄŸu için inkâr edenin küfründen korkulur. Seferde namazları kısaltmak ve oruç tutmamak ruhsattır. "Sefere çıktığınız zaman namazı kısaltmanızda beis yoktur."(en-Nisa,101.) ve "Ä°çinizden kim hasta olur veya seferde bulunursa, tutamadığı günler sayısınca baÅŸka günlerde oruç tutar."(el-Bakara,184) âyetleri bu hususu ifade etmektedir.


Allahu Taâla "Kalem"e yazmasını emretmiÅŸ, Kalem de "Ne yazayım ya Rabbi" demiÅŸtir. Allah-u Taâla da ona "Kıyamete kadar olacak ÅŸeyleri yaz," buyurmuÅŸtur. (Ebû Davud, es-Sünne, 16; et-Tirmizî, el-Kader, 17; Ä°bnu Hanbel. el-Müsned, V/217, 218, 219.)"Onların iÅŸledikleri her ÅŸey defterlerde kayıtlıdır. Küçük, büyük her ÅŸey yazılıdır."(el-Kamer,52,53.) âyeti bunu belirtmektedir.

Åžüphesiz kabir azabı vardır. Münker ve Nekir suali haktır. Bu konuda hadîsler varid olmuÅŸtur. Cennet ve Cehennem haktır. Ve ehli için yaratılmıştır. Allah mü'minler için Cenneti "Müttakiler için hazırlanmıştır."(A’li-Ä°mran116.) kâfirler için de Cehennemi "Kâfirler için hazırlanmıştır."(el-Bakara,24.) âyetlerinde yarattığını belirtmiÅŸtir. Allah Cennet ve Cehennem'i sevap ve ceza için yaratmıştır. Mizan haktır. "Kıyamet günü adalet terazilerini kuracağız. Hiç bir kimse, hiç bir ÅŸeyde haksızlığa uÄŸramayacaktır."(el-Enbiya,47) âyeti bunu ifade eder. Ä°nsanın kitabını (amel defterini) okuması haktır. "Kitabını oku! Bu gün senin nefsin kendi hesabını görmek için kâfidir."(Ä°sra,14) âyeti bunun delilidir.

Allah bu nefisleri ölümden sonra da ellibin sene miktarınca tutan günde; ceza, sevap ve hakların edası için diriltir. "Åžüphesiz, Allah kabirlerde bulunanları diriltecektir." (et-Tirmizi, el-Kader, 17.)âyeti bu hususu' belirtir. Cennet ehlinin Allah-u Taâla'ya keyfiyet, teÅŸbih ve cihet olmadan mülaki olmaları haktır. Peygamberimiz'in (Allah salât ve selâm eylesin) ÅŸefaati büyük günah iÅŸlese de Cennet ehli olan her mü'min için haktır. Hz. AiÅŸe, Hz. Hatice'den sonra kadınların en faziletlisi, mü'minlerin annesi, zinadan uzak, râfizîlerin iftira ve iddialarından beridir. Kim ona zina isnadında bulunursa, kendisi zina mahsûlüdür.

Cennet ehli Cennet'te, Cehennem ehli de Cehennem'de ebedî kalacaklardır. Allah-u Taâla mü'minler için "Onlar Cennetliklerdir, orada ebedî kalacaklardır." (Ä°bn Hanbel, el-Müsned, V, 217,218,219.)kâfirler için de "Onlar Cehennemliklerdir, orada ebedî kalacaklardır." (Ali-Ä°mran,116) buyurmaktadır.

İlgili Diğer Başlıklar
SOMUNCU BABA YAKUT-İ ARŞİ HZ.LERİ MOLLA HÜSREV KANUN-İ SULTAN SÜLEYMAN YUNUS EMRE	Kafkas Kartalı Şeyh Şamil BİŞR-İ HAFİ LOKMAN HEKİM EBU HANÎFE'NİN VASİYYETİ HAVVA MEYEROVITCH

Önemli Şahsiyetler